તેલંગાણામાં કેન્સર હવે નોટિફાયેબલ ડિસીઝ

• તેલંગાણા સરકારે કેન્સરને નોટિફાયેબલ ડિસીઝ જાહેર કરી અને રાજ્ય‑સ્તરે કેન્સર રજિસ્ટ્રી શરૂ કરી છે.
•  રાજ્યમાં દર વર્ષે આશરે 55,000 થી 60,000 નવા કેન્સર કેસ નોંધાય છે.
• કેન્સર રજિસ્ટ્રી દ્વારા સરકારને ચોક્કસ ડેટા મળશે, જેથી કેન્સર નિયંત્રણ અને સારવાર માટે વધુ અસરકારક યોજના બનાવી શકાય.
• આરોગ્ય મંત્રી સી. દામોદર રાજનારસિંહાએ જણાવ્યું કે રાજ્ય સરકારે જિલ્લા મુખ્યાલયોમાં ડે‑કેર કેન્સર સેન્ટર સ્થાપિત કર્યા છે.
• 46 લાખ મહિલા સ્વ‑સહાય જૂથ (SHG) સભ્યોના આરોગ્ય ચેક‑અપ પણ હાથ ધરવામાં આવ્યા છે.
• સરકાર હવે રીજનલ કેન્સર સેન્ટર શરૂ કરશે અને AI દ્વારા કેન્સર જેવી બીમારીઓની વહેલી શોધ માટે પગલાં લેશે.

ભારતમાં કેન્સર – શું તે નોટિફાયેબલ ડિસીઝ છે ?

• નોટિફાયેબલ ડિસીઝ એટલે કે કાયદા મુજબ સરકારને રિપોર્ટ કરવી ફરજિયાત બીમારી.
• ભારતમાં કેન્સર કેન્દ્ર સરકાર સ્તરે ફરજિયાત નોટિફાયેબલ નથી.
• National Cancer Registry Programme (NCRP) – ICMR હેઠળ 1981માં શરૂ થયું, જે દેશવ્યાપી કેન્સર સર્વેલન્સ કરે છે.
• હાલ 17થી વધુ રાજ્ય અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ કેન્સરને નોટિફાયેબલ જાહેર કર્યું છે, જેથી ડેટા વધુ ચોક્કસ મળે અને વહેલી તકે શોધ શક્ય બને.

કેન્સર રજિસ્ટ્રીના પ્રકાર

• Population-Based Cancer Registries (PBCRs):
• ચોક્કસ વિસ્તારમાં નવા કેસ અને મૃત્યુનો ડેટા એકત્ર કરે છે.
• ~40 PBCRs, જે ભારતની 16.4% વસ્તીને આવરી લે છે.
• Hospital-Based Cancer Registries (HBCRs):
• હોસ્પિટલોમાં નિદાન/ઉપચાર થયેલા દર્દીઓનો રેકોર્ડ રાખે છે.
• ~269 HBCRs દેશભરમાં કાર્યરત છે.

રજિસ્ટ્રીનું મહત્વ

• કયા પ્રકારના કેન્સર વધુ જોવા મળે છે તે જાણવા મદદ કરે છે.
• જોખમકારક પરિબળો ઓળખવામાં સહાય કરે છે.
• આરોગ્ય નીતિ, પ્રિવેન્શન, સ્ક્રીનિંગ અને ટ્રીટમેન્ટ માટે જરૂરી માહિતી આપે છે.

કેન્સર પ્રિવેન્શન

ભારતમાં આશરે *60% કેન્સર અટકાવી શકાય તેવા છે*:

• તંબાકુ સંબંધિત: ફેફસા, મોઢા-ગળાના કેન્સર
• ઇન્ફેક્શન સંબંધિત: પેટ, યકૃત, સર્વિકલ કેન્સર
• લાઇફસ્ટાઇલ સંબંધિત: સ્તન, કોલોરેક્ટલ કેન્સર

રોકથામના ઉપાયો:

• તંબાકુ અને ધુમ્રપાન છોડવું
• આલ્કોહોલ ટાળવું
• ફળ-શાકભાજીથી ભરપૂર આહાર
• નિયમિત શારીરિક કસરત
• તંદુરસ્ત વજન જાળવવું

સારાંશ :