અંડાશયના કેન્સર વિશે જાણો — લક્ષણોને અવગણશો નહીં.

ઓવેરિયન કેન્સર એટલે અંડાશય (Ovary) માં થતો કેન્સર. શરૂઆતના તબક્કામાં તેના લક્ષણો ઘણીવાર સામાન્ય પેટની અથવા પાચનની તકલીફ જેવા લાગે છે.

તેથી સતત રહેતા અથવા વારંવાર થતા લક્ષણો અંગે સજાગ રહેવું મહત્વપૂર્ણ છે.

⚠️ કયા લક્ષણો ધ્યાનમાં લેવા?

• પેટમાં વારંવાર દુખાવો, ભાર અથવા ફૂલાવો
• પેટનું કદ વધવું અથવા સતત પેટ ફૂલેલું લાગવું
• થોડું ખાધા પછી જ પેટ ભરાઈ જવું
• ભૂખમાં ઘટાડો
• વારંવાર અપચો, ગેસ અથવા એસિડિટી
• વારંવાર અથવા તાત્કાલિક પેશાબ કરવાની જરૂરિયાત
• કબજિયાત અથવા આંતરડાની ટેવમાં ફેરફાર
• સતત થાક અથવા નબળાઈ
• કારણ વગર વજન ઘટવું
• માસિકમાં અસામાન્ય ફેરફાર અથવા મેનોપોઝ પછી રક્તસ્ત્રાવ

👩‍⚕️ કોને વધુ સાવચેત રહેવું જોઈએ?

જે મહિલાના પરિવારમાં ઓવેરિયન, સ્તન અથવા અન્ય કેટલાક કેન્સરનો ઇતિહાસ હોય, અથવા કેટલીક વારસાગત જનીન સંબંધિત પરિસ્થિતિઓ હોય, તેમને તબીબી સલાહ અને યોગ્ય જોખમ મૂલ્યાંકનની જરૂર પડી શકે છે.

🔍 વહેલી તપાસ કેમ મહત્વપૂર્ણ છે?

ઓવેરિયન કેન્સરના લક્ષણો ઘણીવાર સામાન્ય બીમારીઓ જેવા હોવાથી તેનું નિદાન મોડું થઈ શકે છે. લક્ષણો સતત રહે અથવા વારંવાર થાય તો ગાયનેકોલોજિસ્ટ/કેન્સર નિષ્ણાતની સલાહ લો. જરૂર મુજબ ડૉક્ટર પેલ્વિક તપાસ, અલ્ટ્રાસાઉન્ડ, રક્ત પરીક્ષણ અથવા અન્ય તપાસ સૂચવી શકે છે.

💜 યાદ રાખો

“પેટનું ફૂલવું વારંવાર થાય છે? તેને માત્ર ગેસ સમજીને અવગણશો નહીં.”

જાગૃતિ → વહેલી તપાસ → યોગ્ય સારવાર

For suspected ovarian cancer, investigations should be guided by symptoms, examination, and risk factors.

A practical patient-awareness list would be:

🔍 મુખ્ય તપાસો

1. Pelvic examination/ Complete Gynaecological Examination. (પેટ અને પેલ્વિસની તપાસ)
2. Pelvic ultrasound – preferably Transvaginal Ultrasound (TVS)
3. CA-125 blood test
4. ખાસ કરીને postmenopausal women અથવા suspicious ovarian mass માં ઉપયોગી.
5. CA-125 વધેલું હોય એટલે કેન્સર હોવું જરૂરી નથી, અને normal CA-125થી પણ ovarian cancer સંપૂર્ણપણે exclude થતું નથી.

CT scan – abdomen & pelvis ± chest

જો ultrasound/clinical findings malignancy માટે suspicious હોય તો disease નું extent, peritoneal disease, lymph nodes, liver/lung involvement વગેરેનું staging કરવા માટે.

MRI Pelvis with Contrast:

કેટલાક indeterminate adnexal masses ultrasound પછી વધુ characterization માટે ઉપયોગી થઈ શકે છે.

Additional tumour markers — selected cases

HE4 / ROMA: કેટલાક centresમાં risk assessment માટે.

CEA, CA 19-9: mucinous tumour અથવા gastrointestinal primaryની शक्यता હોય ત્યારે.

AFP, β-hCG, LDH: ખાસ કરીને યુવાન મહિલાઓમાં germ-cell tumour ની શંકા હોય ત્યારે.

🧬 જો ovarian cancer confirm થાય

Histopathology — definitive diagnosis.

BRCA1/BRCA2 અને અન્ય germline genetic testing: epithelial ovarian cancerમાં મહત્વપૂર્ણ, કારણ કે પરિણામથી દર્દીની સારવાર અને પરિવારના સભ્યોના risk assessment પર અસર થઈ શકે છે.

જરૂર મુજબ tumour molecular testing (જેમ કે HRD વગેરે) treatment planning માટે.

⭐ Take Home Message:

“વારંવાર પેટ ફૂલવું, પેટમાં દુખાવો, થોડું ખાધા પછી પેટ ભરાઈ જવું અથવા પેશાબની વારંવાર તકલીફ રહે તો Doctor ની સલાહ લો.

 સામાન્ય રીતે તપાસની શરૂઆત Clinical Examination અને Pelvic/TVS Ultrasound થી થાય છે.

શંકાસ્પદ findings હોય તો CA-125 અને આગળની imaging કરવામાં આવે છે.”